-1714386257.png)
Didem Eryar Ünlü’nün NB Ekonomi’deki “Yakın Plan” köşesinde yayımlanan söyleşide Letven Capital Genel Müdürü Kamil Kılıç, girişim sermayesini yalnızca yüksek risk–yüksek getiri denklemi olarak değil, ekonominin geleceğine yönelik bir “dayanıklılık sermayesi” olarak tanımladı.
Tarımdan yapay zekâya, robotikten enerjiye uzanan yatırımları geleceğin ekonomik maliyetlerini bugünden azaltmanın aracı olarak gören Kılıç, “Yaratıcı yıkım çağında ekonomiler ikiye ayrılacak: Dönüşümü finanse edenler ve dönüşümün maliyetini ödeyenler” diyor. Türkiye’nin hangi tarafta yer alacağını ise bugün sermayenin nereye yönlendirileceğinin belirleyeceğini vurguluyor.
Başarının yeni ölçüsü: Kaç şirket değil, nasıl bir ekosistem?
“Beş yıl sonra Letven’in başarısını yalnızca fon büyüklüğü, finansal performans, exit ya da halka arz sayısıyla ölçmek istemem. Asıl göstergemiz, yatırımcıya sağladığımız değer ile Türkiye’ye kazandırdığımız stratejik teknoloji ve üretim kapasitesini aynı anda ne kadar büyütebildiğimiz olacak.” Kılıç, agro-ekonomideki 200 milyar dolarlık bölgesel vizyonun en az 500 KOBİ’nin büyük ölçekli işletmeye, 1.500 mikro işletme ya da girişimin ise KOBİ ölçeğine taşınmasını gerektirdiğini söylüyor: “Tek şirketlerin değil, birbirini tamamlayan ekosistemlerin rekabet edeceği bir döneme giriyoruz.”
Yastık altından üreten sermayeye
“Letven Capital’in bugün 12 milyar TL büyüklüğe ulaşmış olması bizim için finansal bir ölçek göstergesi değil” diyen Kılıç, sekiz girişim sermayesi fonuna ulaşılan bu büyüklüğün arkasında 2025’in somut performansının bulunduğunu belirtiyor: Altınay Savunma Teknolojileri’ndeki yüzde 12’lik pay 1,6 milyar TL’ye satılarak ilk exit gerçekleştirildi, hemen ardından yaklaşık 1 milyar TL yeni yatırım toplandı. Türkiye’de yaklaşık 23,8 trilyon TL’lik finansal varlığın yüzde 88,2’si mevduat ve yastık altında tutulurken sigorta ve emekliliğin payı yalnızca yüzde 2,9, yani 0,7 trilyon TL. OECD’nin 2024 verilerine göre emeklilik varlıkları OECD genelinde GSYH’nin yüzde 95,2’sine, Kuzey Amerika’da yüzde 153,6’sına ulaşırken Türkiye’nin GSYF portföyü Mart 2026 itibarıyla 447,9 milyar TL ve 2025 GSYH’sinin yaklaşık yüzde 0,7’si düzeyinde.
Sektörler arasında değer zinciri kuran bir platform
“Türkiye’de girişim sermayesi hâlâ çoğu zaman riskli ya da erken aşamaya özgü bir finansman aracı olarak görülüyor. Oysa bizim yaklaşımımızda girişim sermayesi; serveti sermayeye, sermayeyi üretime, üretimi teknolojiye, teknolojiyi de kalıcı ekonomik değere dönüştüren bir mekanizmadır.” Kılıç, Letven’i yalnızca yatırım yapan bir kurum değil, sektörler arasında değer zinciri kuran bir platform olarak konumladıklarını söylüyor. Modelin işleyişi net: Lab + Venture Studio + VC + Üretim + İhracat. “12 milyar TL bizim için bir sonuç değil; girişim sermayesini sanayinin, tarımın, finansın, teknolojinin ve sürdürülebilir büyümenin merkezine taşıyacak tekrarlanabilir modeller kurmak için yeni bir başlangıç noktası.”
Sabırlı sermaye değer yaratıyor
Altınay Savunma Teknolojileri’ndeki exit’in üç şeyi doğruladığını belirtiyor Kılıç: Sabırlı sermaye doğru şirket, sektör ve zamanlamayla birleştiğinde güçlü değer yaratıyor; teknoloji tabanlı sanayi şirketleri yalnızca finansal varlık değil, ülkenin stratejik kapasitesinin bir parçası; girişim sermayesi ile halka arz ve stratejik satış kanalları arasında sağlıklı bir köprü kurulduğunda yatırımcı, şirket ve sermaye piyasası birlikte kazanıyor.
Türkiye teknoloji için ölçeklenme üssü olabilir
“Türkiye’nin en güçlü avantajı, üretim kabiliyeti ile pazar erişimini aynı anda sunabilmesi. Forka Capital’i Brüksel merkezli kurmamızın nedeni de bu.” Model üç bölgeli çalışacak: Türkiye’deki girişimler Avrupa sermayesi ve standartlarıyla küreselleşecek, Avrupa’daki teknolojiler Türkiye’de üretim ve uygulama kabiliyeti kazanacak, ortaya çıkan çözümler MENA ve Orta Asya pazarlarına taşınacak. Özellikle savunma ve çift kullanımlı teknolojilerde şirketleri Avrupa sanayi altyapısı, NATO tedarik zincirleri ve AB programlarıyla entegre etmek hedefleniyor: “Türkiye burada bir geçiş noktası değil; teknolojiyi ürüne, üretimi ihracata ve bölgesel erişimi küresel değere dönüştüren bir merkez olabilir.”
Yaratıcı yıkım çağının sigortası
İklim krizi, gıda güvenliği, enerji arzı, tedarik zinciri kırılmaları, dijitalleşme, yapay zekâ ve jeopolitik risklerin aynı anda ekonomileri zorladığı bir dönemde girişim sermayesini yalnızca yüksek getiri arayan bir finansal enstrüman olarak görmenin eksik kalacağını söylüyor Kılıç: “Bugün en büyük risk girişim sermayesine yatırım yapmak değil; teknoloji dönüşümünün dışında kalmak, tarımda verimlilik ve gıda güvenliği sorunlarını çözememek, enerjide dönüşümü kaçırmak, sanayide otomasyon ve yazılımı akıllı sistemlere çevirmeyi geciktirmek ve genç girişimleri küresel rekabete taşıyamamaktır.” Bu nedenle girişim sermayesini klasik bir yatırım ürünü değil, ekonominin geleceğine yazılmış stratejik bir portföy sigortası olarak tanımlıyor: “Buradaki sigorta, hasar sonrası ödeme yapan bir poliçe değil; gelecekte oluşabilecek büyük ekonomik maliyetleri bugünden azaltan bir yaklaşım.”
BES’ten girişim sermayesine yönelen 25 milyar TL’nin yüzde 33’ü Letven’de
Geleneksel sigorta modelinin riski fiyatlayıp hasar gerçekleştiğinde tazmin ettiğini, oysa iklim krizi, afetler, gıda güvenliği ve kritik altyapı riskleri karmaşıklaşırken riski azaltan teknolojilerin de finanse edilmesi gerektiğini savunuyor Kılıç. Bu modelin finansman tabanının oluştuğunu belirtiyor: Türkiye’de BES fonlarından girişim sermayesi fonlarına yönelen yaklaşık 25 milyar TL’nin yüzde 33’ü Letven portföyünde; 10’dan fazla emeklilik şirketi yatırımcılar arasında. “Sigorta şirketinin risk verisi ve uzun vadeli sermayesini; sanayinin gerçek kullanım alanı, VLabs’lerin doğrulama ortamı, Venture Studio’nun şirket kurma kabiliyeti ve VC fonlarının büyüme sermayesiyle bir araya getiren bir model. Böylece sermaye yalnızca şirket büyütmez; hasarın oluşma ihtimalini düşüren inovasyonu finanse eder, tedarik zincirlerini güçlendirir ve geleceğin ekonomik maliyetlerini bugünden azaltır. Sigorta sektörü de riski izleyen bir aktörden, riski dönüştüren stratejik bir yatırımcıya evrilir.”
200 milyar dolarlık agro-ekonomi vizyonu
Yeni nesil agro-ekonominin veriyi, yapay zekâyı, robotiği, su yönetimini, lojistiği, markayı ve ihracatı tek bir değer zincirinde buluşturduğunu söyleyen Kılıç, Alova Farm’ı somut örnek olarak gösteriyor: Beş bin ağaçla başlayan yaban mersini yatırımı 175 bin ağaca ve 400 dönüm toprakta üretime ulaştı, 2028 hedefi yıllık bin ton. Üretimin etrafında bir teknoloji ekosistemi kuruluyor; Agromini bitkinin gerçek zamanlı ihtiyacına göre suyu yönetiyor, Robio robot ve dronlarla saha verisi topluyor, Bridgesoft girdi kullanımını izliyor, VLabs ve TARS LABS ise çözümlerin sahada doğrulanıp yeni girişimlere dönüşeceği uygulama platformları olacak. Model bölgesel ölçekte “Field-to-Gulf” yaklaşımıyla büyütülüyor: Türkistan coğrafyasında üret, Türkiye’de işle, Körfez’de tüket. “Türkiye’ye dört saatlik mesafede 1 milyar tüketicinin yaklaşık 2 trilyon dolarlık gıda harcaması var. Bu pazarın yüzde 10’una erişmek, 200 milyar dolarlık bir agro-ekonomi vizyonu demek.”
